Handeltjes voor hij wist wat ondernemen was
Boris van Ast wist vroeg dat hij ondernemer wilde worden. Niet omdat hij een plan had, niet omdat iemand hem dat vertelde, maar omdat hij als kind al bezig was met handeltjes. "Dat ik ging ondernemen was honderd procent zeker", zegt hij. "Maar wat ik dan precies ging doen, dat moest ik nog even vinden."
Zijn eerste stap richting de officiële ondernemerswereld was zo pragmatisch als het maar kan. Hij wilde producten verkopen via bol.com, wist dat hij daarvoor een KvK-inschrijving nodig had, en regelde dat. Wat hij dan precies zou verkopen? Telefoonhouders voor in de auto. Geen businessplan, geen marktanalyse. "Heel simpel nadenken: wat is er nodig, dat regelen. En dat is eigenlijk zo gegaan."
School als bijzaak
Tegelijk met zijn eerste ondernemersactiviteiten liep Boris nog gewoon school. Huiswerk stond daarin niet bovenaan zijn prioriteitenlijst. "Er waren belangrijke dingen in het leven", zegt hij droogjes. Met school had hij altijd een eigen pad bewandeld. Het botste soms, maar hij deed wat hij zelf wilde leren.
Uiteindelijk haalde hij zijn mbo niveau 3 commercieel medewerker. Tijdens die opleiding drong tot hem door wat de uitkomst zou zijn als hij die route bleef volgen: binnendienstmedewerker worden en "het rotzooi van de accountmanager opruimen". Dat was het moment waarop hij besloot iets voor zichzelf te beginnen.
Toch deed hij aansluitend nog niveau 4 vakman ondernemerschap. Niet uit overtuiging, maar voor zijn ouders. "Zodat ik mijn ouders trots kan maken. Ik heb mijn papiertjes af." Hij erkent dat hij destijds niet goed doorhad hoe belangrijk die papieren waren, en dat de business op dat moment ook niet goed genoeg liep om volledig te stoppen met school.
Mondkapjes, 15.000 euro en een verloren zending
De meest ingrijpende zakelijke les kwam tijdens de coronacrisis. Boris zag op televisie dat er een tekort was aan mondkapjes en FFP2-maskers. Hij had al contacten in China via eerdere inkoopactiviteiten en wist dat hij de maskers met certificaten kon leveren. Hij zag een kans en greep die.
Samen met de eigenaar van het bedrijf waar hij stage had gelopen, combineerden ze krachten. Boris wist waar hij kon inkopen, de ondernemer had het netwerk om het te verkopen. Ze kochten voor 15.000 euro aan mondkapjes in. Boris was twintig jaar oud.
Toen ze online wilden adverteren via Facebook, werd hun account geblokkeerd. Tot op de dag van vandaag staat dat account geblokkeerd. Een andere afzetmarkt diende zich aan: Lufthansa. De mondkapjes werden verkocht, fysiek verscheept naar Duitsland door een bekende van zijn broer. Twee weken later belde Lufthansa: de zending was niet aangekomen.
"Terwijl ik dacht: hier zit mijn geld in." Uiteindelijk werd de zending teruggevonden en is het goed gekomen, maar de grote vervolgorder waar hij op hoopte bleef uit. "Er was wel even een spannend moment van: oké, het ondernemen."
Wat hij ervan leerde: niet zomaar achter elke kans aangaan omdat je hem ziet. "In het begin was ik veel vaker van: ik moet nieuwe dingen proberen. Nu wil ik dat niet meer. Er moet wel echt een gedachte achter zitten."
Gen Z: vooroordeel of werkelijkheid
Boris is 23 jaar, valt dus volledig in de generatie waar veel werkgevers en ondernemers over klagen: niet willen bellen, alleen appen, lui, idealistisch, verslaafd aan social media. Hij erkent dat er een kern van waarheid in die vooroordelen zit, maar plaatst ze in perspectief. "Ga eens met ze in gesprek, dan kom je erachter of het vooroordelen zijn."
Hij werkt zelf veel samen met ondernemers van veertig, vijftig jaar oud en ziet daarin juist kracht. "Als je die samenwerking gaat opzoeken met Gen Z, dan ligt daar echt het goud. Een nieuwe blik met ondernemerservaring, als je dat combineert, kan je heel veel van elkaar leren."
Hij is zich bewust van zijn eigen beperkingen. Op 23 heb je nu eenmaal minder ervaring dan iemand van 40. Dat maakt hem niet onzeker, maar nieuwsgierig. "Ik wil alles weten. Wat heeft hij dan gedaan? Heb je dit al geprobeerd?"
Hard werken zonder zweten
Het beeld van de Gen Z-ondernemer die liefst vier dagen werkt en remote vanuit Bali zijn business runt, herkent Boris niet in zichzelf. Hij heeft het strand-met-laptop ook geprobeerd. "Dat is helemaal niet praktisch."
Hard werken betekent voor hem iets specifieks: prioriteit geven aan wat je wilt opbouwen. "Dat je niet zegt: het is mooi weer, ik ga wat leuks doen. Maar dat je iets groots voor ogen hebt en daar achteraan gaat." Fysiek zweten hoeft niet. Het gaat om focus en het niet opgeven.
Sociale media maken dat geloof in jezelf er niet makkelijker op. Boris ziet voortdurend voorbij komen wat anderen doen en bereiken. Zijn antwoord daarop is niet relativeren of negeren, maar een diep vertrouwen in zijn eigen traject. "Ik geloof gewoon heel erg in mezelf. Ik geloof dat ik het al heb gemaakt. En omdat ik dat zo sterk geloof, vind ik daar rust in. Linksom of rechtsom, het komt sowieso goed, ik ga het niet opgeven. En als je niet opgeeft, kom je sowieso vooruit."
Onderwijs als Lego
Boris heeft nog regelmatig contact met scholen in zijn regio, de Achterhoek. Hij ziet dat er vooruitgang is, maar mist één fundamenteel element in hoe het mbo werkt: aandacht voor het individu.
Zijn ideaalbeeld is een modulair lespakket. Kies de vakken die passen bij wat je wilt leren. Online marketing, financiën, de basisvakken, maar samengesteld als Lego-steentjes op basis van je eigen leerdoel. "Wat wil ik leren?"
Nog concreter: bij de intake van een opleiding wordt wel gevraagd wat je hebt gedaan en of je een portfolio hebt, maar er wordt zelden gevraagd waar je over vijf jaar wilt staan. "Het zou veel mooier zijn als je in het begin al een doel stelt. Wat is jouw leerdoel? Ik zie de opleiding niet als een einddoel, maar als een modulair stukje in je totale carrière."
Dat is misschien wel de rode draad in alles wat Boris van Ast doet: hij denkt niet in diploma's of functies, maar in bouwstenen op weg naar iets wat hij zelf nog niet volledig kan benoemen, maar waar hij volledig in gelooft.