Former van der Ploeg werkte twaalf jaar bij ING. Hij overleefde reorganisaties, bouwde mee aan een kantoor in Boekarest en klom op in een wereld die hij aanvankelijk niet kende. Toen hij uiteindelijk opstapte, deed hij dat zonder vangnet, zonder eerste klus en met een sabbatical van bijna een jaar voor de boeg. Dat klinkt roekelozer dan het was, maar het vertelt wel iets over hoe hij keuzes maakt: niet op basis van zekerheid, maar op basis van wat hij herkent als een patroon.
Van onderwijs naar bank: "Eerst de relatie, dan de prestatie"
Voor ING werkte Van der Ploeg in het onderwijs. De overstap naar de bancaire sector maakte hij via een traineeship bij een kleine IT-partij, die hem direct bij opdrachtgevers plaatste. Zo rolde hij ING in. De cultuurschok was er, maar niet op de manier die je zou verwachten. "Initieel leek het sneller te gaan, maar ik merkte waar ik toen landde, dat was juist langzamer." De bank werkte anders dan het onderwijs, niet per se beter of slechter, maar met een andere logica. Een uitspraak die hem bijbleef uit die periode: "Eerst de relatie, dan de prestatie." Het is een cliché dat in de praktijk minder vanzelfsprekend blijkt dan het klinkt.
Boekarest: avontuur als werkwijze
In 2017 vertrok Van der Ploeg naar Roemenië, opnieuw via ING. De bank zocht mensen met een achtergrond in softwareontwikkeling die ook ervaring hadden met wat hij zelf omschrijft als "dienend leiderschap". De opdracht: helpen een lokale organisatie op te bouwen, tijdelijk. Zijn manager gaf hem een concreet advies: ga niet heen en weer vliegen, maar zorg dat je onderdeel wordt van de cultuur. Van der Ploeg nam zijn zus mee voor een week, ze liepen door wijken, keken hoe het er werkelijk uitzag. "Iets onbekends, iets spannends, iets engs, avontuur zou je kunnen zeggen. Ik dacht: hier valt heel veel te ontdekken en te leren. Let's go." Hij bleef tot 2019.
"Wanneer ga je dat nu een keertje doen?"
Het idee van freelancen sluimerde al jaren. Rond 2022, 2023 begon het concreter te worden. Een goede vriend, ook werkzaam bij ING als engineer, bleef hem aanspreken op zijn aarzeling. Die vriend stelde voor om de bezwaren samen te doorlichten. "Van der Ploeg, zullen wij deze uien eens even lekker samen af gaan pellen?" Het resultaat van die oefening was ontnuchterend: "Dat ik geen enkele reden had om het niet te doen." Zijn vriend sneed ook door de schijnzekerheid van loondienst heen. Van der Ploeg had meerdere reorganisaties overleefd, was keer op keer in een nieuwe context beland. "Je ziet de hele tijd een nieuw avontuur op, je weet helemaal niet hoe het bij weer een volgende klus gaat lopen." Toch duurde het nog een jaar voor hij daadwerkelijk de stap zette.
Een bus uit 1991 als overgang
De stap zelf was radicaal. Van der Ploeg zegde zijn baan op na twaalf jaar, schreef zich in bij de Kamer van Koophandel en ging vervolgens op reis. Geen koude acquisitie, geen netwerken, geen eerste opdracht klaarstaan. Hij en zijn partner, ook zzp'er, vertrokken in een afgetrapte bus uit 1991 en kampeerden wild door Oost-Europa, onder meer door Roemenië. "Ik had nog nooit in mijn leven een sabbatical genomen, dat was niet eens een bewuste keus. Maar ik wil even helemaal eruit en helemaal weg." De reizen werden steeds langer: eerst een week, toen vijf weken, toen drie maanden. Pas daarna vond hij thuis de rust om te bedenken wat hij eigenlijk wilde doen. De omzet in dat eerste jaar: nul.
Zuurdesembrood en de waarde van niks doen
Het sabbatical bracht hem bij zaken die ver af staan van product ownership. Hij bakte zuurdesembrood, ging fermenteren, deed aan houtbewerking, begon met cello. "Gewoon nog geen omzet?" kreeg hij als vraag. "Nul. Helemaal niks." Dat hij zich dit kon veroorloven, schrijft hij toe aan een buffer die hij had opgebouwd tijdens zijn jaren in loondienst. Hij benoemt het zelf als een eerlijke tip voor anderen in vergelijkbare situaties: wie lang in loondienst werkt, kan dat opbouwen. Maar de keuze om het ook daadwerkelijk te gebruiken voor rust in plaats van direct door te draven naar de eerste opdracht, dat was een bewuste. "Dit kan nu, de mogelijkheid is er, waarom zou ik daar nu niet gebruik van maken?"
Focus als sleutel tot de eerste opdracht
Na dat jaar begon hij alsnog met acquireren. Zijn eerste instinct was breed inzetten: Product Owner, Agile Coach, Scrum Master. De reacties waren telkens hetzelfde: te weinig specifieke, aantoonbare ervaring per rol. Een coach gaf hem het advies dat het tij keerde: breng focus aan. Zeg niet wat je allemaal kunt, maar zeg waar je écht waarde levert. Die omslag leidde hem uiteindelijk naar Product Owner Group, een platform dat hem in contact bracht met zijn eerste opdracht. De weg ernaartoe was omslachtig, maar de les was helder: een breed profiel klinkt veelzijdig, maar werkt averechts als je jezelf op de markt zet.
Het patroon achter de sprongen
Wat opvalt in het verhaal van Former van der Ploeg is niet zozeer de keuze voor het freelancen op zich, maar de consistente manier waarop hij keuzes maakt. Steeds opnieuw duikt hetzelfde patroon op: onbekendheid, spanning, een eerste reactie van weerstand, en dan toch de sprong. Van het onderwijs naar een bank, van Nederland naar Roemenië, van loondienst naar zelfstandige. Hij omschrijft het zelf als "hints uit het heelal", een term die misschien zweverig klinkt maar in zijn geval iets praktisch dekt: hij herkent signalen die in één richting wijzen en geeft ze op een gegeven moment gehoor. Niet impulsief, want er zit telkens een jaar van aarzeling tussen het inzicht en de actie. Maar ook niet vanuit een zorgvuldig uitgewerkt plan. De zekerheid die hij achterliet na twaalf jaar was in zijn eigen analyse altijd al een illusie. Dat hij er zo lang over deed om dat hardop te zeggen, zegt misschien meer over hoe loondienst werkt dan over hem.