Op de dag dat NextEnergy live ging, verwachtten de oprichters honderden, misschien wel duizend nieuwe klanten. Ze hadden gewed op de uitkomst. Aan het einde van die dag in juli 2022 stond de teller op nul. Het is een ongemakkelijk begin voor een bedrijf dat inmiddels 71.000 klanten bedient en jaarlijks twintig tot vijfentwintig procent groeit. Maar het is ook precies het soort verhaal dat illustreert hoe NextEnergy is opgebouwd: niet op hype, maar op geduld, eigen geld en een fundamentele overtuiging dat de energiemarkt toe is aan een ander model.
Van glastuinbouw naar huiskamer
Gijs Wubbe haalde zijn kennis van de energiemarkt op bij Powerhouse, een bedrijf dat zich richt op de glastuinbouw en onderdeel is van Ascent. In die sector is energie geen bijzaak maar het eigenlijke verdienmodel. Tuinders met een warmte-kracht-koppeling stoken hun kassen op gas, maar verkopen de bijkomende elektriciteit terug aan het net. Ze wachten daarvoor bewust op het moment dat de energieprijzen hoog zijn, vaak aan het begin of einde van de dag, als iedereen thuiskomt en het verbruik piekt.
"Die ondernemers kan je niet voor de gek houden," zegt Wubbe. "Die weten van de hoed en de rand. Het is een verdienmodel." Wat hem trof, was het bewustzijn waarmee die tuinders met energie omgingen: ze stuurden hun machines aan op basis van marktprijzen, minuut voor minuut. Wubbe vroeg zich af waarom gewone consumenten dat niet zouden kunnen.
"De plicht die roept"
De stap naar ondernemerschap maakte Wubbe niet vanuit een klassieke ondernemersachtergrond. Hij had een comfortabele baan, was verantwoordelijk voor de IT-afdeling bij Powerhouse, en had een leuk team. Tegelijkertijd was zijn vrouw net zwanger, had het stel net een huis gekocht en speelde dit alles midden in de coronatijd.
"Weet je wat, de plicht die roept," zegt hij over zijn beslissing. "Dit moeten we gewoon doen. Dit is gewoon zo'n mooie kans." Wubbe nam een extra hypotheek op zijn woning, stopte dat geld in het bedrijf en trok twee partners aan: Fred, een oud-collega van Powerhouse met kennis van de energiesector, en Quatronic, een IT-bedrijf opgericht door studievrienden. De deal met Quatronic was eenvoudig: bouwen ze een systeem dat voldoet aan de eisen van toezichthouder ACM, dan krijgen ze aandelen. Zo werd NextEnergy gebootstrapt, volledig op eigen geld, zonder venture capital.
Nul klanten, twee kantjes in de Telegraaf
Die eerste dag in juli 2022 eindigde dus op nul. Een maand later verscheen NextEnergy prominent in de zaterdageditie van de Telegraaf, twee volledige pagina's, redactioneel. Wubbe was aan het wandelen met zijn vier maanden oude dochter toen hij een appje kreeg. Hij liep naar de sigarenboer, kocht een krant en ging op een terras zitten.
"Ik sloeg die krant open. Mijn mond viel echt open. Twee pagina's vol." In zijn app kreeg hij op dat moment nog een e-mail voor elke nieuwe klant. Om tien uur 's ochtends stonden er al 150 binnen. "En dat ging gewoon door. En eigenlijk is het vanaf dat moment nooit meer gestopt."
Het team bestond op dat moment uit Wubbe, Fred, een klantenservicemedewerker die via zijn neefje was aangehaakt, en de IT-developers van Quatronic. Als de klantenservicemedewerker ging lunchen, deden Wubbe en zijn compagnon de telefoon zelf.
Dynamische energie als antwoord op een vastgelopen systeem
Wat NextEnergy verkoopt, is een dynamisch energiecontract: geen vaste prijs, maar elk uur de actuele marktprijs. Op zonnige dagen, als er veel aanbod is, kan die prijs dalen naar nul of zelfs negatief worden. Klanten die op die momenten hun wasmachine aanzetten, hun elektrische auto laden of hun vaatwasser starten, betalen minder of niets.
Dat klinkt als veel werk, maar Wubbe benadrukt dat passief al voordeel oplevert. "De grootste misvatting van dynamisch is dat je er heel erg hard voor moet werken. Als je gewoon op een dynamisch contract komt en je gaat verder niet je gedrag aanpassen, dan ben je doorgaans gewoon een heel stuk goedkoper uit." Wie wél actief meedoet, via pushnotificaties in de app of automatische aansturing van apparaten, kan daar nog eens bovenop besparen. Meer dan de helft van de klanten opent de app minstens eens per week.
De app laat ook zien hoe je het doet ten opzichte van een gemiddelde Nederlander, en klanten kunnen zichzelf meten tegen hun buren. "Energie wordt een spel," zegt Wubbe. "Waren het voorheen echt een commodity en vervelend, en het wordt nu in één keer een spel."
De technische kern: auto, batterij, warmtepomp
NextEnergy richt zich met zijn automatiseringslaag op vier apparaten die volgens Wubbe de grootste impact hebben: elektrische auto's, thuisbatterijen, zonnepanelen en warmtepompen. De rest, zoals vaatwassers met een ingebouwde timer, levert relatief weinig op ten opzichte van de onderhoudslast van een koppeling.
Een concreet product dat het bedrijf aanbiedt is een plug-in thuisbatterij van 999 euro, waarbij NextEnergy garandeert dat de klant vier jaar lang 250 euro per jaar terugverdient. "Mocht het zo zijn dat er minder opbrengsten zijn, dan vullen wij hem aan tot 250 euro." Dat aanbod hangt deels samen met het afschaffen van de salderingsregeling, waardoor zonne-energie die wordt teruggeleverd aan het net straks minder waard wordt. Wubbe positioneert de batterij als een manier om die waardedaling voor te zijn.
Op dit moment wordt volgens hem maar 25 tot 30 procent van de zelf opgewekte zonne-energie ook daadwerkelijk zelf verbruikt. Met automatisering en bewustwording stelt NextEnergy dat percentage te kunnen verhogen naar 70 tot 80 procent in de zomermaanden.
Bootstrappen als strategie, niet als noodgreep
NextEnergy heeft buiten werkkapitaalfinanciering nauwelijks extern geld aangetrokken. Voor seizoensgebonden kasstromen, in de winter verbruiken klanten meer dan ze hebben vooruitbetaald, leende het bedrijf vorig jaar vier miljoen euro bij een financier. Maar voor aandelen is niet gefinancierd, op één vroege informele investeerder na.
Wubbe is daar expliciet over. "Als je het voor elkaar krijgt om het gebootstrapt te doen, dat is wel heel gaaf. Dan zit je gewoon als ondernemer aan tafel. Als ondernemer neem je alle keuzes." Private equity staat niet op de roadmap, al sluit hij het niet categorisch uit voor het geval het echt nodig zou zijn.
Het bedrijf telt inmiddels ruim honderd mensen, waarvan zo'n 75 fte. De ambitie is een miljoen klanten in 2030, vanuit de huidige 71.000. Dat vereist een groeitempo dat Wubbe elk half jaar opnieuw moet uitvinden als leider. "Je moet zorgen dat je een eerlijk gesprek met elkaar kan blijven voeren. Goede mensen om je heen verzamelen die eerlijke feedback durven geven."
De vraag of hij het bedrijf ooit zou verkopen beantwoordt hij met een vergelijking. "Zolang je je kind kan opvoeden, moet je dat zelf zeker blijven doen." De grote energiebedrijven kijken intussen toe. Ze verliezen klanten aan een partij die ze aanvankelijk waarschijnlijk niet serieus namen, maar die nu moeilijk te negeren is.