Niet het poster child van haar generatie
Marte Schuurmans is 24 jaar, werkt als dagvoorzitter en onderneemt. Ze is wat leeftijd betreft een bevestigd lid van Generatie Z, maar ze verzet zich tegen het idee dat generatie alleen bepaalt wie je bent. In een uitgebreid gesprek over werken, ambitie en de tijdgeest laat ze zien dat ze over haar eigen cohort genuanceerder denkt dan de gemiddelde think piece over Gen Z.
Het gesprek begint bij social media. Schuurmans geeft toe dat ze apps heeft gedownload om haar telefoongebruik te beperken, al zeven keer, maar concludeert dat simpelweg het ding wegleggen beter werkt. Ze erkent dat social media een negatieve impact heeft op mensen en op haar generatie, maar nuanceert tegelijk de generatieclaim. 'Millennials en Generatie X hebben nu ook veel meer te maken met social media. Ligt dat aan de generatie of aan de tijd waarin we met z'n allen zitten?' Haar antwoord: beide.
Het tijdsverschil is groter dan het generatieverschil
Dat onderscheid, generatie versus tijdgeest, keert meerdere keren terug in het gesprek. Schuurmans vindt dat de nadruk op generatieverschillen te makkelijk is. Niet omdat ze de verschillen ontkent, maar omdat ze de context wil meewegen. De wereld van nu is fundamenteel anders dan die van tien of twintig jaar geleden, en dat raakt iedereen, ongeacht geboortejaar.
Ze illustreert dat met een concreet voorbeeld. Tijdens een naborrel na een boekpresentatie waarbij ze dagvoorzitter was, kreeg ze van een oudere man commentaar op Generatie Z. Hij wist klaarblijkelijk niet dat hij met een Gen Z'er zelf praatte. Schuurmans greep in, rustig maar direct: 'In mijn omgeving is dat ook zo.' De man hield vol dat jongeren het te makkelijk hebben. Schuurmans: 'Dat vind ik makkelijk gedacht van hem, want hij is zelf niet die generatie.' Ze wees op de mentale gezondheidscijfers onder jongeren. Zijn repliek, zo verwacht ze, zou zijn dat ze niet weerbaar genoeg zijn. Ze is het daar niet mee eens, maar ze begrijpt de logica van het debat.
Luxe en stress bestaan naast elkaar
Schuurmans ontkent niet dat haar generatie het in sommige opzichten beter heeft. De arbeidsmarkt ligt opener, er is meer keuzevrijheid, technologie biedt mogelijkheden die vorige generaties niet hadden. Maar ze plaatst daar direct een kanttekening bij. 'Er is ook veel financiële stress onder mensen die net zijn afgestudeerd.' Ze noemt de studieschulden, de woningmarkt en de stijgende kosten van levensonderhoud. 'Niet iedereen verdient veel meer. De verschillen zijn best wel groot.'
Het woningvraagstuk is voor haar op dit moment concreet en actueel. Haar vrienden zoeken appartementen in de stad en lopen tegen muren aan. Ze spreekt er nuchter over, zonder dramatiek, maar ook zonder te bagatelliseren. Ze bereidt zich voor op een interview met de CEO van Heijmans en heeft zich ingelezen op het dossier. De woningcrisis is voor haar geen abstractie.
Hard werken is niet het probleem, zingeving wel
Een van de stevigste vooroordelen over Gen Z is dat ze niet hard willen werken. Schuurmans bijt daar op twee manieren in. Ten eerste wijst ze op de complexiteit van de arbeidsmarkt: sommige mensen in haar omgeving willen 40 uur werken maar kunnen niet, omdat de fulltime norm bij hun werkgever al 36 uur is. Het beeld dat Gen Z structureel minder wil werken, klopt dus niet in alle gevallen.
Ten tweede maakt ze een onderscheid dat haar centraal argument vormt: 'Als je passie hebt, is hard werken niet erg.' Ze onderschrijft dat zingeving in werk en leven een basisbehoefte is. Als die er is, wil je zoveel mogelijk uren maken. Het probleem is dan ook niet onwil, maar het ontbreken van purpose. Dat is iets anders dan luiheid. 'Honderdduizend miljoen procent klopt dat,' zegt ze over de stelling dat passie de bereidheid om hard te werken aanwakkert.
Werk en privé: geen harde scheidslijn
Over de werk-privébalans is Schuurmans eerlijk. Ze denkt namens haar generatie te kunnen zeggen dat die balans zwaarder weegt dan voor vorige generaties. Maar ze herformuleert wat dat in de praktijk betekent. Het gaat haar niet om minder werken, maar om hoe je het inricht. 'Dat je die vijf dagen zo kan inrichten dat het niet voelt als een harde scheidslijn.' De mogelijkheid om privécomponenten te verweven met de werkdag, thuis werken, flexibele tijden, maakt voor haar en haar omgeving het verschil. Als ondernemer heeft ze daar zelf meer grip op dan iemand in loondienst.
De talkshow is het doel
Schuurmans' ambitie is concreet. Ze wil een eigen talkshow. Niet per se op televisie, ze sluit het niet uit, maar het is niet het uitgangspunt. Het gaat haar om de setting: meerdere mensen aan een tafel, diverse achtergronden, geen vast thema. Ze wil met interviewtechnieken ieders verhaal naar boven halen, en heeft daarbij specifiek interesse in mensen die niet vaak ergens te gast zijn.
De eerste stappen zijn al gezet. Ze is in gesprek met audiovisueel bedrijf First Impression in Tilburg over het gebruik van hun studio. Ze is recent verhuisd naar 's-Hertogenbosch en heeft daar ruimte die ze mogelijk ook inricht voor opnames. Ze doet wekelijks een ondernemersinterview en heeft ervaring opgedaan met duogesprekken. De talkshow is geen droomscenario, het is een plan in uitvoering.
De ambitie van Schuurmans past niet in het beeld van een generatie die aan de zijlijn wacht. Ze werkt, bouwt en denkt na. Dat ze 24 is, maakt haar eerder gemotiveerd dan excuus.