Een meisje dat taekwondo deed, VWO haalde en eigenlijk van plan was om te gaan studeren. Dat is hoe Nouchka Fonteyn begon. Wat er daarna kwam, was een carrière die haar naar de Olympische Spelen bracht, naar een wereldtitel die haar werd afgenomen, en naar brons in Tokio. In een openhartig gesprek blikt ze terug op alles wat daartussen zat.
Van taekwondo naar boksring
Nouchka Fonteyn begon op haar veertiende met taekwondo. Pas op haar negentiende stapte ze over naar het boksen. Tot die tijd dacht ze dat studie haar eerste prioriteit zou zijn. 'Geen universiteit, want ik deed taekwondo al zo fanatiek. Stiekem vond ik dat het allerbelangrijkste.' Maar de overstap naar boksen maakte alles groter. Ineens lag een topsportcarrière in het verschiet.
Haar omgeving was niet meteen enthousiast. Ouders die hun dochter van taekwondo, dat ze omschrijft als 'een beetje liefelijk', zien overstappen naar een sport met knock-outs, staan niet direct te juichen. Maar uiteindelijk werden haar ouders haar grootste fans. Studeren deed ze gewoon door: ze rondde haar opleiding crisistherapie af, al duurde dat zes jaar in plaats van vier, omdat stages op een gegeven moment niet meer te combineren waren met topsport.
Olympisch zilver: 'Dat duurde tien seconden'
Tijdens de Olympische Spelen van 2016 in Rio behaalde Fonteyn als eerste vrouwelijke Nederlandse bokser een olympische medaille. De weg erheen was allesbehalve soepel. Ze stond nummer één van de wereldranglijst, maar bij haar eerste kwalificatiemoment ging ze zwaar onderuit. 'Die hele Olympische droom hing aan een zijdedraadje.' Ze moest naar Kazachstan, vijf weken later, en daar drie wedstrijden winnen om nog kans te maken op een ticket.
Dat lukte. En in Rio haalde ze zilver. Hoe lang het duurde voordat ze over het gemis van goud heen was? 'Tien seconden. Daarna werd ik meteen in een auto gepropt naar een NOS-aflevering.' Ze beschrijft hoe de wereld van de Olympische Spelen daarna werkt: je gaat met de medaillevlucht, met straaljagers, naar de koning, naar de premier. 'En niemand vraagt meer of het goud, zilver of brons is.'
De journey is niet altijd feest
Mensen zeggen vaak dat je van het proces moet genieten. Fonteyn is het daar niet mee eens. 'Hoepel op! Ik heb echt lang niet van alle momenten genoten. Zeker tegen het einde van mijn carrière. De motivatie om jezelf te pushen, elke keer kapot te gaan, in een coronatijd met weinig mensen om je heen, dat was niet altijd feest.'
Toch overstijgen de hoogtepunten de dieptepunten ruimschoots, zegt ze. De medailles, het reizen, de lifestyle, maar boven alles: het gevoel van winnen. 'Dat is het met stip nummer één waar ik het allemaal voor heb gedaan.'
Haar tip voor ondernemers die door moeilijke periodes heen moeten? Zorg dat het doel realistisch maar groot genoeg is om voor te blijven werken. En kijk niet alleen naar de lange termijn. 'Als sporter kon ik niet elke dag hard trainen omdat de Olympische Spelen over vier jaar zijn, dat is veel te ver weg. Ik had kleine tussenstappen nodig. Het volgende trainingskamp. Vandaag het allerbeste doen. Elke dag een procentje beter.'
Wereldkampioen voor dertig minuten
Het dieptepunt in haar carrière vond plaats in 2019, op het WK in Siberië. Het was haar laatste WK, ze wist dat ze na de Spelen van 2021 zou stoppen. Dus dit was haar allerlaatste kans op een wereldtitel. Ze won de finale. En was al bezig met de vraag waar ze haar hand moest houden bij het Wilhelmus.
'We stonden klaar voor het podiumschavot en toen gebeurde er niets. Helemaal niets.' Er bleek protest aangetekend te zijn door de tegenstander, op basis van een nieuwe regel die dat toestond bij een split decision. Fonteyn werd apart gezet. Zonder eten, zonder drinken, in natte sportkleding, zonder haar team, dat aan de andere kant van de arena zat. 'Dat was geen leuke avond.'
Uren later hoorde ze vanuit de kleedkamer naast haar een kreet. Ze wist het meteen. Toen de organisatie haar vroeg mee te komen naar de medailleceremonie, trok ze de grens. 'Ik heb op dat zilveren schavot gestaan, op mijn lip bijtend om de tranen te bedwingen. Dit is een stap te ver. Nu ga ik even voor mezelf kiezen.' Ze liep de Siberische vrieskou in, in een korte broek, en dwaalde door de stad. Uiteindelijk vond ze een pizzeria. Haar vader wist haar te traceren via gedeelde locatie. Het hele team kwam. Ze aten pizza en tiramisu. 'Dat hielp allemaal niks, maar het is toch een mooie herinnering.'
Of er een les in zit? Fonteyn is sceptisch over het idee dat uit elke tegenslag een les te halen valt. 'Wat was hier de win?' Wat ze wel weet: na een vakantie in Vietnam besloot ze door te gaan. De Spelen waren een jaar later, en ze wist dat ze te goed was om die kans te laten liggen. 'Dat is het enige positieve, weten waarom ik door wilde.'
Tokio: brons uit de tenen
De Olympische Spelen in Tokio in 2021 waren haar laatste. De aanloop was zwaar. Het wedstrijdteam was uit elkaar gevallen, de situatie was eenzaam. Één ding redde haar: een andere Nederlandse boksster, Jemima, was er bij het trainingskamp in Japan. 'Dat zij erbij was, was echt zo'n redding. Ik ben gewoon iemand die mensen om zich heen nodig heeft.'
De Spelen zelf gingen niet vlekkeloos. Ze stond in beide gewonnen wedstrijden eerst achter. 'Als de coach na de eerste ronde zegt dat je achter staat, heb je echt een probleem.' Op karakter draaide ze beide wedstrijden om. Het resultaat: brons. 'Het was fantastisch geweest als het goud was. Maar dan is het vrij snel: dit zijn de ervaringen die je hebt, en dit heeft het opgeleverd.'
Wat boksen zo mooi maakt
Fonteyn begrijpt dat mensen van buitenaf de sport niet snappen. Ze vergelijkt het met tennis: er zit geen net tussen de twee spelers. Maar ze nuanceert het beeld van de pijn. 'Het is een misverstand dat je de hele tijd pijn hebt. Je voelt een keer pijn als het echt een harde klap was, of als een duim in je oog schiet.' Wat ze mooi vindt aan boksen is de techniek en de tactiek. 'Twee stijlen tegenover elkaar, als een puzzel die je moet oplossen. Dat vind ik gewoon heel erg leuk.'
Blessures heeft ze gehad, een paar keer een gebroken hand, meerdere keren hechtingen boven haar wenkbrauw, maar ze stelt dat boksen minder blessures geeft dan sporten als judo of voetbal. Wel liet ze in 2016 een hersenscan maken. 'Ik heb gezegd: als daar iets niet goed op is, stop ik.'
Als ze terugkijkt op haar carrière, gebruikt ze drie woorden: mooi, intens en rauw. En een conclusie die alles samenvat: 'Ervoor geen goud willen missen.'